حضرت اميرالمومنين در يكى از سخنان خود، به يكى از ثمرات صله رحم اشاره فرموده است، به همان مطلبى كه از رسول خدا شنيده است. امام صادق از پدران خويش، از حضرت على عليه السلام نقل مىكند كه آن جناب از قول پيامبر فرمود: صله رحم حسابرسى روز قيامت را آسان مىكند و از مرگ دلخراش پيشگيرى مىنمايد. «عن ابى عبدالله، عن آبائه، عن على - عليهم السلام - قال: قال رسول الله صلى الله عليه و آله: صلة الرحم تهون الحساب و تقى ميتة السوء.»(2)
مضمون فوق اينگونه هم نقل شده است: عن ابى جعفر عليه السلام قال: قال رسول الله صلى الله عليه و آله بر ّالوالدين و صلة الرحم يهونان الحساب. ثم تلا هذه الايه: "والذين يصلون ما امر الله به ان يوصل و يخشون ربهم و يخافون و الحساب."(3) سفارش به صله رحم آنقدر فراوان است و روايات نقل شده در اين زمينه چنان زياد، كه در اين مختصر جز به برخى از آن بيانات راهگشا نمىتوان اشاره كرد: پيامبر درباره تاثير صله رحم بر فراوانى و تاخير اجل فرمود: هر كس كه شادمان و مسرور مىشود از اين كه روزىاش فراوان شود و اجلش دير فرارسد پس بايد كه صله رحم كند. «من سره ان يبسط له فى رزقه، و ينسا له فى اجله فليصل رحمه.»(4)
امام باقر عليه السلام نيز درباره تاثيرات صله رحم فرمود: صله ارحام اعمال دينى آدمى را پاكيره مىسازد و دارايى را فزونى مىبخشد و بلا را برطرف مىسازد و حساب روز قيامت را آسان مىكند و مرگ را به تأخير مىاندازد. (قال ابوجعفر عليه السلام، صلة الارحام تزكى الاعمال و تنمى الاعمال، و تدفع البلوى، و تيسر الحساب و تنسى ء فى الرزق.) (5)
صله رحم داراى مراتبى است. پيامبر صلى الله عليه و آله در اين باره فرمود: صله رحم كن، هر چند به شربتى از آب، برترين چيزى كه مىتوان به وسیله آن صله رحم كرد بازداشتن ديگران از آزار اوست. در دنيا صله رحم كنيد، هر چند به يك سلام. (قال رسول الله صلى الله عليه و آله: صل رحمك و لو بشربه من ماء و افضل ما يوصل به الرحم كف الاذى عنها. و قال صلى الله عليه و آله: صلوا ارحامكم فى الدنيا و لو بسلام.)(6)
آثار صله رحم چنان است كه همه را در برمىگيرد. چنانچه حضرت على علیه السلام از پيامبر اکرم نقل مىكند كه فرمود: صله رحم سرزمينها را آباد مىكند و عمرها را طولانى مىسازد، هر چند كه اهل آن سرزمين خوبان نباشند. (عن على عليه السلام قال: قال رسول الله صلى الله عليه و آله: صله الرحم تعمر الديار و تزيد فى الاعمار، و ان كان اهلها غير اخيار.) (7)
همچنين از پيامبر نقل است كه فرمود: ان القوم ليكونون فجره ولا يكونون برره. فيصلون ارحامهم فتنمى اموالهم و تطول اعمارهم"؛ شرط صله رحم عمل متقابل نيست. يعنى ما وظيفه داريم صله رحم كنيم، هر چند متقابلا اين امر صورت نگيرد.
دستور صريح در اين مورد اين است كه اميرالمومنين فرمود: به خويشاوندان بپيونديد، هر چند آنها از شما بگسلند. (صلوا ارحامكم و ان قطعوكم. و قال ابوذر: اوصانى رسول الله صلى الله عليه و آله ان اصل رحمى و ان ادبرت.)(8)
به همان شدت و اهميت كه درباره صله رحم سخن گفتهاند، درباره قطع رحم نهى اكيد فرموده، و آثار سوئى براى آن برشمردهاند. از جمله آن كه:
- قاطع رحم به بهشت نمیرود. (9)
- قطع رحم موجب سرعت مرگ و كوتاهى عمر مىشود. (10)
- قطع رحم داراييها را به باد مىدهد. (11)
- سرزمينها را ويران مىسازد. (12)
- نسل آدمى را منقطع مىكند. (13)
پینوشتها:
1- نهج البلاغه، وصیت حضرت به امام حسن علیه السلام.2- بحارالانوار، ج 71، ص 94.
3- تفسير عياشى، ج 2، ص 223 .
4- بحار الانوار، ج 71، ص 9.
5- اصول كافى، ج 2، ص 150.
6- بحارالانوار، ج 71، صص 103 و 104.
7- بحارالانوار، ج 71، ص 94.
8- بحارالانوار، ج 72، صص 91 و 92 .
9- بحارالانوار، ج 71، ص 91.
10- بحارالانوار، ج 71، ص 94 و 138.
11- بحارالانوار، ج 71، ص 138.
12- بحارالانوار، ج 71، ص 134.
13- بحارالانوار، ج 71، ص 134.
منبع:
کتاب آخرين ديدار، نادر فضلي .
